1 Temmuz itibariyle hasarlı araçlara, bir başka ifadeyle de pert araçlara yönelik yeni uygulama başlıyor. Düzenleme trafik ve kasko sigortalılarını yakından ilgilendiriyor. Kaskolu her 100 araçtan 4’ü, zorunlu trafik sigortalı her 100 araçtan 3’ü perte çıkıyor. Sigortalı, sigortasız ayrımına bakılmaksınız her yıl onarılamayacak durumda olan 30-35 bin araç jilet oluyor. Mesela, 2024 yılında kasko sigortası olan 51 bin 774 araç perte çıkarılırken, trafik sigortalı 37 bin 777 araç pert olmuş. Buna göre geçen yıl sigortalı 89 bin 551 araç perte çıkarılmış. Yine geçen yıl 36 bin 657 sigortalı araç trafikten çekilmiş.
PERT SÜRECİ NASIL İŞLİYOR?
Trafik kazasına karışan araçların tamir bedelleri aracın değerinin yüzde 60 ila 70’inin üzerindeyse araç sigorta şirketi tarafından perte çıkartılıyor. Yani, aracın değeri 1 milyon liraysa ve araçta da 600-700 bin liralık hasar varsa araç pert sayılıyor.
Bu durum genelde teoride böyle, pratikte ise daha farklı. Kasko sigortalısı, ‘kaza yaptım, psikolojim bozuldu, bir daha bu aracı kullanmak istemiyorum, bedelini bana ödeyin’ diyebiliyor. Genelde de diyor. Sigorta şirketi de sigortalısını kaybetmeme, müşteri memnuniyeti adına bu talepleri olumlu karşılıyor. Çünkü sigorta şirketi için bu iş operasyonel bir zorluk taşımıyor. Örneğin, bir milyon liralık araçta 200-300 bin liralık hasar varsa ve sigortalı da ‘ben bu araçtan soğudum’ diyorsa, sigorta şirketi aracı pert sürecine dahil ediyor. Özellikle de enflasyonun yüksek olduğu, araç satışlarının yavaşladığı dönemlerde sigortalılardan bu şekilde yoğun talep gelir.
Peki, trafik sigortasında araç nasıl perte çıkıyor? Düşük modelli ve bedelli araçlarda ödenecek maddi tazminat tutarı da yüksekse sigorta şirketi aracı perte çıkarmayı tercih ediyor. Mesela aracın bedeli 500 bin liraysa, sigorta şirketi 300 bin lira maddi tazminat ödeyecekse; araç perte çıkarılıyor.
1 TEMMUZDA NELER DEĞİŞECEK?
İşte, bu düzen, 1 Temmuz tarihinden itibaren değişecek. Hemen belirteyim, sigorta şirketleri açısından pek bir şey değişmeyecek ancak sigortalılar için değişecek. Bir kere, ‘kaza yaptım psikolojim bozuldu bu aracı kullanmak istemiyorum, perte çıkarın, bedelini bana ödeyin’ dönemi kapanıyor. Peki, neler değişecek?
Hasar gören aracın onarım masrafı, aracın piyasa değerini aşarsa ve araç onarım görülemeyecek durumdaysa sigorta şirketi aracı tam hasarlı sayacak.
Hasar gören aracın onarım masrafı, aracın piyasa değerinin yüzde 60’ını aşarsa sigorta şirketi aracı ağır hasarlı sayacak. Buradan da anlaşılacağı üzere, sigorta şirketleri, yüzde 60’ın altındaki hasarlarda artık araçları perte çıkaramayacak. Ne yapacak? Aracı onartacak. Yani, yeni dönemde, yüzde 60 altı hasarlarda artık tamir yoluna gidilecek. Ama istisnai bir durum var. Araçtaki belirli parçalar kazada zarar görürse, hasar oranı yüzde 60’ın altında da olsa sigorta şirketi o aracı perte çıkarabilecek. Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu (SEDDK), bu şekilde 10 parça belirlemiş. Bunlar; aracın şasi kolları, marşpiyel, tavan ve göğüs sacı, orta direk, ön-arka travers, elektrikli araç bataryası ve ana enerji hattı, hava yastıkları, sürücü-yolcu emniyet sistemleri, aracın ana elektrik tesisat ve elektronik sistem parçaları. İşte bu parçalardan biri bile zarar görürse, araç perte çıkarılabilecek.
SİGORTALILAR NASIL ETKİLENECEK?
1 Temmuz’dan itibaren tam hasar ve ağır hasarın tespitini eksperler yapacak. Sigorta şirketi ile sigortalı aralarında anlaşamayacak. Eksperler, 5 iş günü içinde raporlarını hazırlayacak.
Tam hasarlı araçta, hurda tescil belgesi sigorta şirketine teslim edilmeden sigorta şirketi hasarı ödemeyecek. Ağır hasarlı araçta trafikten çekilme belgesi sigorta şirketine teslim edildikten sonra hasar sigortalıya ödenecek. Tam ve ağır hasarın dışındaki hasarlarda sigorta şirketi, aracı, hurda ihale platformları üzerinden satamayacak.
1 Temmuz’da uygulamaya girecek yeni düzenleme böyle. Peki, bu ne getirecek? Birincisi, artık aracı perte çıkarmak zorlaşacak. Sigortalılar, özellikle de kaskolu sigortalılar, istedikleri gibi sigorta şirketinden talepte bulamayacak; bu durum sigortalılarda memnuniyetsizlik yaratacak. Muhtemelen de sigortalılar, daha önce sigorta şirketlerine ilettikleri taleplerini yeni dönemde eksperlere iletecek.
